https://banbye.com/watch/v_QCm-hYl6mY9S

Katedra Bogusława Wolniewicza także żegna papieża Benedykta XVI – mądrego, dalekowzrocznego przewodnika wierzących i niewierzących. Przypomnijmy cytowane przez Bogusława Wolniewicza (Filozofia i wartości I, r. 1992) słowa Benedykta XVI z 1986 r. – wówczas jeszcze X. kardynała Józefa Ratzingera:
„Śmierć to są drzwi, przez które wkracza w nasz świat metafizyka”.

Z dużym żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Emiliana Kamińskiego – aktora, reżysera, twórcy Teatru Kamienica. W Piwnicy Warsza tego teatru gościliśmy kilkakrotnie, organizując Wieczory Wolniewiczowskie, witani przez gospodarza (na zdjęciu). Profesor Bogusław Wolniewicz zachwycił się niegdyś balladą rosyjską wykonaną przez Emiliana Kamińskiego przy akompaniamencie gitary w Teatrze Narodowym w spektaklu „Dostojewski według Braci Karamazow”. Planowaliśmy poprosić artystę o zaśpiewanie tej ballady na kolejnym wieczorze …

Ukazała się książka, zawierająca większość referatów wygłoszonych podczas części 1 Seminarium Wolniewiczowskiego. Książkę wydała Fundacja Katedra Bogusława Wolniewicza, korzystając z dofinansowania ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Redakcja naukowa należała do Pawła Okołowskiego, prezesa Fundacji. Udostępniamy wersję elektroniczną tej pozycji:

Przedstawiamy zarejestrowany przebieg VI, ostatniego zjazdu Seminarium Wolniewiczowskiego 2022 (zgodnie z decyzją prof. Jana Zygmunta jego wystąpienia nie publikujemy):

Zarejestrowany przebieg V zjazdu Seminarium Wolniewiczowskiego 2022:

Zapraszamy na ostatni w tym cyklu, VI zjazd Seminarium Wolniewiczowskiego 2022 w sobotę 15. X. 2022 o godz. 11:00. Zapis wydarzenia będzie dostępny na YouTube kilka dni później. W programie dwa referaty: prof. Jana Zygmunta (plus dyskusja do 12:00) i dr. hab. Pawła Okołowskiego (plus dyskusja do 13:30).

Oto tezy (a raczej konspekty) referatów:

prof. Jan Zygmunt

Bogusław Wolniewicz jako autor recenzji

1.Przedstawiona zostanie anglojęzyczna bibliografia recenzji i not opublikowanych przez Bogusława Wolniewicza, będąca fragmentem planowanej pełnej adnotowanej bibliografii dzieł filozoficznych i logicznych Patrona Seminarium.  (W załączeniu przesyłamy plik PDF z tekstem pt. ‘Annoteted bibliography of Bogusław Wolniewicz. Part 1: Reviews and notes’ wraz z uwagami redakcyjnymi; plik będzie zawczasu udostępniony uczestnikom seminarium, którzy proszeni są o wszelkie uwagi z tym projektem związane.)

2. Krótka charakterystyka tematyki recenzji i próba ustalenia, jaki wpływ miała lektura recenzowanych przez Wolniewicza dzieł na Jego pracę stricte badawczą. 

3. Dokładniejsza analiza kilku (4–5) wybranych recenzji: sposób przedstawiania treści opiniowanej pracy, sposób argumentacji, styl, chwyty erystyczne itp.

4. Próba zrecenzowania przez Jana Zygmunta artykułu B. Wolniewicza pt. „Four notions of independence”, opublikowanego w 1970 roku (artykuł wcześniej nie był recenzowany). 

5. Zadanie dla uczestników Seminarium (może ktoś do soboty 15 X zdąży coś w tym zakresie zrobić) :  

Porównać recenzję Wolniewicza książki:  Crispin Wright, Frege’s Conception of Numbers as Objects, Aberdeen Univercity Press, Aberdeen 1983, opublikowaną w Studia Logica: 1986, Vol. 45, No. 3 (1986), p. 330, z innymi licznymi recenzjami tej książki (poniżej dołączmy ich listę).  Recenzja Wolniewicza jest najkrótszą, jaką kiedykolwiek On napisał, i brzmi:   

“The book is an attempt at explaining to the nation the ideas of Frege’s Grundlagen. It is wordy and trite, a paradigm case of a redundant piece of writing. The reader is advised to steer clear of it.”

Lista wybranych recenzji książki Crispina Wrighta

Hacking, I. (1984). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects., by C. Wright]. The Philosophical Quarterly (1950-), 34(136), 415–420. https://doi.org/10.2307/2218770

Field, H. (1984). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects, by C. Wright]. Canadian Journal of Philosophy, 14(4), 637–662. http://www.jstor.org/stable/40231394

Burgess, J. P. (1984). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects, by C. Wright]. The Philosophical Review, 93(4), 638–640. https://doi.org/10.2307/2184838

Resnik, M. D. (1984). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects., by C. Wright]. The Journal of Philosophy, 81(12), 778–783. https://doi.org/10.2307/2026032

Jubien, M. (1985). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects, by C. Wright]. The Journal of Symbolic Logic, 50(1), 252–254. https://doi.org/10.2307/2273816

Gillies, D. (1984). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects., by C. Wright]. Mind, 93(372), 613–617. http://www.jstor.org/stable/2254274

Wetzel, L. (1988). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects., by C. Wright]. Noûs, 22(1), 147–149. https://doi.org/10.2307/2215561

Hans Sluga. (1985). [Review of Frege: Logical Excavations; Frege’s Conception of Numbers as Objects, by G. P. Baker, P. M. S. Hacker, & Crispin Wright]. Isis, 76(3), 413–415. http://www.jstor.org/stable/232891

Currie, G. (1985). [Review of Frege’s Conception of Numbers as Objects, by C. Wright]. The British Journal for the Philosophy of Science, 36(4), 475–479. http://www.jstor.org/stable/687409

——————————————

dr hab.. Paweł Okołowski

Drugi korzeń religii

W nagłym zastępstwie za p. Mateusza Mirosławskiego (niemogącego przybyć z powodu choroby) swój referat pt. „Drugi korzeń religii” wygłosi dr hab. Paweł Okołowski. Oto jego tezy.

1.Bogusław Wolniewicz w klasycznym artykule O istocie religii przedstawia (s. 198-199) formalizację (w języku logiki modalnej) tezy: „korzeniem religii jest pewność śmierci”. Korzeń zjawiska rozumie jako najbliższy tego zjawiska warunek konieczny.

2. Z formalizacji tej wynika, że korzenie niezależne mogą być, co najwyżej, dwa – stanowiąc łącznie warunek dorównany zjawiska. Ale – warunkiem uzupełniającym dla zaistnienia każdej historycznej religii są szczególne historyczne okoliczności, np. buddyzm bierze się z pewności śmierci i szczególnej sytuacji w Indiach. Dlatego, powiada Wolniewicz, powyższa eksplikacja ma defekt. Nie może go wszak wskazać.

3. Przez ćwierć wieku Profesor już do sprawy nie wrócił, i nikt też – z tego, co mi wiadomo – się nią nie zajął.

4. Próba usunięcia wskazanego defektu byłaby następująca. 

  4.1. Jeżeli rozróżnić religię historyczną w sensie abstrakcyjnym (każda podpada pod to pojęcie) oraz w sensie konkretnym, to okoliczności historyczne „dopełniają” religię konkretną.

  4.2. Pozostaje do rozwikłania warunek dorównany (konieczny i wystarczający) religii abstrakcyjnej.

Byłaby nim „pewność śmierci”, ale pojmowana podwójnie: intelektualnie i wolicjonalnie. „Pewność śmierci” może oznaczać bowiem samo przyjmowanie prawdziwości zdania „śmierć każdego człowieka jest pewna” (i może ona przysługiwać komputerom mającym wystarczające dane), ale faktycznie oznacza też u ludzi ból z powodu śmiertelności, jak mówi Lem: „niegodziwość śmierci”. 

5. (Otóż) „drugim, niezależnym korzeniem religii” byłoby sumienie. Gdyby nie było sumienia, nie byłoby religii. Tłumaczyć można tym fakt, że religii nie było 200 tys. lat temu, kiedy pojawił się człowiek. Zrodziła się później, po magii – kiedy sumienia zostały już uruchomione.

6. Sprawa ta wymaga głębokiego namysłu, jakim dziś nie dysponujemy. Mamy jednakże poczucie, że wskazana droga nie stoi w sprzeczności z myślą Wolniewicza.

7. W 2003 r. Profesor napisał, że „myśl to zdanie odczuwane” – „pewność śmierci” zatem, poza asercją, musi zawierać emocje. A skąd się one biorą? U zwierząt ich nie ma. 

Zarejestrowany przebieg IV zjazdu Seminarium Wolniewiczowskiego 2022:

Zapraszamy na V zjazd Seminarium Wolniewiczowskiego 2022, w sobotę 
1. X. 2022 o godz. 11:00. Zapis wydarzenia będzie dostępny na YouTube kilka dni później. W programie dwa referaty: pana Jana Bercentewicza (plus dyskusja do 12:00) i pana Jarosława Falińskiego (plus dyskusja do 13:30).

Oto tezy (a raczej konspekty) referatów:

Jan Barcentewicz, architekt

Dom jako wartość duchowa

1. Idea domu w ujęciu Profesora Wolniewicza. Teza główna: dom tworzy tylko kobieta (i to nie każda). Domotwórcza rola kobiety, indywidualność kobiety 
   i domu.
2. Jak się mają do siebie sfera materialna (house) i duchowa (home) domu?
3. Dom jako „centrum świata i układ współrzędnych” domownika. 
4. Henryka Elzenberga homologia: „rodzina-mieszkanie-dom” i „naród-państwo-ojczyzna”.
5. Pejoryzm Wolniewicza – dom a zło. 
6. Paulinizm Wolniewicza – konflikty w domu i nostalgia za domem.
7. Utopia funkcjonalizmu w architekturze – czy dom jako miejsce pobytu ma spełniać tylko funkcje biologiczne?
8. Dwie wersje natury ludzkiej – męska i żeńska. Wizja feminizmu w ujęciu Wolniewicza. Komplementarność płci – ocieranie się o boski wymiar istnienia. 
9. Matriarchat – próba przeprojektowania natury ludzkiej. 
10.  Kibuc jako eksperyment antropologiczny. W obronie różnicy płci. 

——————————————

Jarosław Faliński, reżyser

Apologia: Profesor „filozofii ścisłej”

1. O pochodzeniu „Głosu Racjonalnego”.
2. O ucelowionym przypadku.
3. Jak profesor „filozofii ścisłej” przedstawia się soczewce obiektywu?
4. Co to jest realizm?
5. Dzielić, by rozumieć.
6. O myśleniu w czasie rzeczywistym.
7. Dygresja o granicach formy.
8. Jak soczewka obiektywu przedstawia się profesorowi filozofii ścisłej.
9. Dygresja o subtelności.
10. „Traktat” a profesor „filozofii ścisłej”.
11. Vale et memor sis mei.

Zarejestrowany przebieg III zjazdu Seminarium Wolniewiczowskiego 2022