Życiorys prof. Bogusława Wolniewicza

Portal „Deliberatio” opublikował także życiorys prof. Bogusława Wolniewicza. Podstawą niniejszego opracowania jest artykuł autorstwa dr. hab. Pawła Okołowskiego pt. Fenomen Bogusława Wolniewicza – opublikowany w „Przeglądzie Filozoficznym” 3/ 2018 oraz w książce B. Wolniewicza Polska a Żydzi, Warszawa 2018.

https://deliberatio.eu/pl/o-portalu/autorzy/bogusaw-wolniewicz

Bogusław Wolniewicz „Wolność słowa w cywilizacji Zachodu”

Konserwatywny portal „Deliberatio” zamieścił – w ramach realizowanego programu „Archiwum myśli polskiej (Archive of Polish Thought)” artykuł prof. Bogusława Wolniewicza Wolność słowa w cywilizacji Zachodu (także w wersji angielskiej) oraz jego obszerny życiorys – kierując je, przede wszystkim, do czytelnika zagranicznego.
O „Archiwum myśli polskiej” czytamy:
    Celem projektu jest przypomnienie i popularyzacja ważnych tekstów wybitnych polskich myślicieli XX w. Dobór tekstów podyktowany jest ważkością poruszanej tematyki, głębokością intelektualnego wglądu w istotę problemów, a przy tym jasnością sformułowanych myśli. Wybrane tematy mają uniwersalny charakter, kwestie w nich poruszane odporne są niejako na upływ czasu – dotykają tego, co w ludzkiej naturze – a szerzej w świecie – stałe. W ramach projektu tłumaczymy wybrane tekst na język angielski oraz wykorzystujemy narzędzia promocji internetowej, aby dotrzeć do jak największej liczby odbiorców poza granicami Polski. Jesteśmy przekonani, że w morzu informacyjnego chaosu i płytkości intelektualno-emocjonalnych rozpoznań, dzięki „Archiwum myśli polskiej”, możemy stworzyć wyspy rzetelnego namysłu nad istotnymi zagadnieniami współczesności.

Obok wybitnych polskich filozofów, jak Twardowski, Tatarkiewicz, Elzenberg, Zdziechowski czy Lem, znalazł się Wolniewicz. Planowana jest publikacja kolejnych jego wybranych artykułów. Ze wszech miar polecamy tę inicjatywę „Deliberatio”.

Artykuł to treść wykładu, wygłoszonego przez prof. Wolniewicza na sympozjum „Oblicza wolności słowa” w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, 24 stycznia 2004 r. Można go znaleźć także w Filozofia i wartości, Post Factum z 2021 r. Poniżej link do artykułu:

https://deliberatio.eu/pl/archiwum-mysli-polskiej/wolnosc-slowa-w-cywilizacji-zachodu#

Seminarium Wolniewiczowskie 2023 – zjazd VI

14 października 2023 (sobota) o godz. 12.00 odbędzie się ostatni w tym roku zjazd Seminarium Wolniewiczowskiego. Referaty wygłoszą:

Piotr Balcerowski, tytuł referatu:  „Fenomen Głosu racjonalnego”;

Jakub Borkowski, tytuł referatu: „Wolniewicz a Elzenberg”.

Poniżej publikujemy tezy do obu wystąpień, aby ułatwić Państwu przygotowanie się do dyskusji.

TEZY REFERATU „Fenomen Głosu racjonalnego„, PIOTR BALCEROWSKI: 

1. W latach 2013-2017 realizowany był videoblog „Głos racjonalny” – z prof. Wolniewiczem w roli głównej. Reżyserował go Jarosław Faliński z pomocą Adama Zięciny i Doroty Dywańskiej. Ponad sto filmów z tego cyklu obejrzały na kanale You Tube setki tysięcy osób. (Program miał łącznie 5 mln wejść – nie licząc kopii pirackich – głównie ludzi w wieku 25-35 lat, w tym 20% w Anglii, USA i Niemczech). „Głos racjonalny” jest fenomenem dziejowym, czymś sui generis, unikatowym. Jest dobrem narodowym.

2. Poza osobowościami Wolniewicza i realizatorów o sukcesie „Głosu racjonalnego” zadecydowało szybkie wykorzystanie możliwości dziejowej (momentum) – mianowicie powstania internetu szerokopasmowego, co stworzyło warunki łatwego publikowania i propagowania zapisów video; zdecydował także efekt nowości (novum). Okazało się, iż znalezienie „niszy akademickiej” w sieci jest możliwe. Szybko program stał się miejscem, w którym nastąpiło de facto odradzanie się ducha prawdy w – jak mówił Wolniewicz – polit-poprawnym systemie tumanienia ludzi.

3. Jak głosił prof. Wolniewicz: w filozofii nie potrzeba wielkiej erudycji. By ją skutecznie uprawiać, starczy spełnić trzy warunki: mieć coś do powiedzenia, umieć to jasno wyrazić, nie bać się tego zrobić. Gdy brak choć jednego, nie ma filozofii. „Głos racjonalny” spełniał te warunki w stopniu – można rzec – niebotycznym. Stąd jego sukces. W istocie zbiegały się w nim wielorakie walory czy cnoty, przede wszystkim głównego bohatera, dając sumarycznie efekt wykładniczy. Były to: erudycyjność, waga poruszanych spraw, prostota i piękno słowa, odwaga, talent retoryczny i aktorski, oprawa audycji, niezależność gwarantująca pluralizm poglądów oraz wspólnototwórcze oddziaływanie.

4. ERUDYCYJNOŚĆ. Rozległe wykształcenie i wszechstronna wiedza Profesora były niesłychane, „dozowane” jednak zawsze selektywnie, adekwatnie, nienachalnie. Dlatego o swoich wystąpieniach mógł mówić: porusza się tu sprawy nader różne, od bardzo konkretnych po całkiem abstrakcyjne. W tej rozmaitości dochodzi pośrednio do głosu przeświadczenie autora, że filozofia jest uniwersalna. Nie ma w niej specjalizacji: można mówić o wszystkim – jak za Sokratesa. Tym, między innymi, różni się od nauki.

5. “COŚ DO POWIEDZENIA”. Mieć coś do powiedzenia znaczyło u Wolniewicza: mówić 
o sprawach powszechnie interesujących i zasadniczo ważnych. I w sposób osobisty oraz oryginalny. U Wolniewicza nie było banałów ani kalek.

6. JASNOŚĆ I PIĘKNO SŁOWA. Nikt ze współczesnych nie potrafił jak Wolniewicz mówić tak prosto o sprawach trudnych, tak jasno o sprawach ciemnych, i wzorcową polszczyzną.

7. ODWAGA CYWILNA. Wolniewicz mówił w sposób śmiały i zdecydowany – w obliczu wielu niebezpieczeństw zagrażających zwłaszcza polskiemu narodowi i cywilizacji Zachodu. Odwagi wymaga takie mówienie w dzisiejszym świecie, na przykład o: Żydach, Niemcach, Unii Europejskiej, wielkim kapitale, profesurze, postkomunistycznych elitach, lewactwie globalnych humanistów, o multi-kulti, islamie, feminizmie, libertynizmie, ale i bezzębnym Kościele. Profesor czynił to zawsze w sposób wyważony i elegancki, a przynajmniej obyczajny – przeciwstawiając się językowemu rozwydrzeniu i prostactwu. 

8. ARS RHETORICA. Mowy Wolniewicza charakteryzował wielki talent retoryczny i aktorski, doskonalony w trakcie wieloletniej akademickiej kariery.

9.  DECORUM. Ważnym uzupełnieniem wypowiadanych treści była forma audycji –     „klimatyczna”, oddziałująca na zmysły oprawa materiału video przez montażystów,      rekwizyty czy wywołująca niekiedy nawet “dreszcze metafizyczne” muzyka.

10. PLURALIZM I WSPÓLNOTOWOŚĆ. Walorem programu było także to, że niektóre treści prezentowane przez Profesora były dla adresatów, choćby “katolickiej niepodległościowej prawicy”, kontrowersyjne. Przedstawiane były wszak umiejętnie: z rzeczową argumentacją i skromnie. Niezależność myśli Wolniewicza budziła szczery podziw, tworząc klimat wolności i pluralizmu. To dzięki temu zapewne wytworzyło się „coś na kształt wspólnoty wolniewiczowskiej” czy – jak on sam mawiał – „klub przyjaciół filozofii racjonalnej”. Krytycznie na tę sprawę patrząc, rzec można – że w obrębie realnej wspólnoty, polskiej i cywilizacyjnej, „Głos racjonalny” aktywizował kulturowo rzesze ludzi.

TEZY REFERATU „Wolniewicz a Elzenberg” JAKUB BORKOWSKI :

1. Profesor Bogusław Wolniewicz uważał Henryka Elzenberga za swojego Mistrza. Oznaczało to konsekwentne przejęcie i stosowanie konkretnych wzorców w uprawianiu filozofii.

2. Wolniewicz i Elzenberg byli przedstawicielami tego samego nurtu w filozofii –  racjonalizmu tychicznego.

3. Zarówno Elzenberg jak i Wolniewicz byli zgodni w tak fundamentalnej kwestii jaką jest, choćby, podejście do samobójstwa i eutanazji.

4. Charakter Elzenberga – autocentryczny – nie był specjalnie ceniony przez Wolniewicza. Bliższy życiowo był mu Tadeusz Czeżowski, którego wybierał też na promotora swoich prac.

5. Istotnym punktem niezgody Wolniewicza i Elzenberga było podejście do nurtów myśli Wschodu, szczególnie do kultury buddyjskiej.

6. Wolniewicz przejął od Elzenberga postawę surowości dla swoich uczniów i współpracowników, co świadczyło o szacunku do nich.

7. Przykładem niezgodności Wolniewicza i Elzenberga było także inne definiowanie sztuki, choć w tym przypadku – w przeciwieństwie do oceny świata buddyzmu –  panowała częściowa zgoda.

8. Obaj Profesorowie mieli różne sposoby patrzenia na zachowanie człowieka 
w grupie. Wolniewicz uważał, że kluczem do zrozumienia przyzwoitego zachowania się ludzi w grupie jest ścieranie się dwóch przeciwnych mechanizmów: braku wrażliwości ludzi na zło wyrządzane innym oraz dużej – w  stosunku do zła, które dotyka ich samych.

9. Elzenberg i Wolniewicz w wielu sprawach zgadzali się, a w innych nie. Mimo to, w życiu i twórczości Wolniewicza widać szereg przykładów świadczących o tym, że Elzenberg pozostawał dla niego wzorem w uprawianiu filozofii. Widać to, między innymi, w stałym czerpaniu przez Wolniewicza z z tekstów i myśli Elzenberga.

10. Wolniewicz cenił Elzenberga, i dobrze go znał. Wyrazem okazywanego Elzenbergowi szacunku w dążeniu do prawdy była, chociażby, solidna krytyka tego, w jaki sposób Herbert przedstawiał Elzenberga.

Paweł Okołowski „DWA MODELE UNIWERSYTETU”

Referat dr. hab. Pawła Okołowskiego Dwa modele uniwersytetu wygłoszony na Seminarium Wolniewiczowskim w dniu 17 czerwca 2023 opublikowany został w formie artykułu przez Centrum Analiz Służby Niepodległej: 

https://www.casn.pl/pawel-okolowski

Zamieścił go następnie portal Deliberatio:

https://deliberatio.eu/pl/analizy/dwa-modele-uniwersytetu?fbclid=IwAR3pIEgDH41Ef4xmKHj36Kip662_29LB0RloI102Akv_jhX–zt-PrSu4JI